Heimili fröken Peregrine fyrir sérkennileg börn

Ég fékk aðra bók lánaða hjá yngri systur minni um daginn. Bókin heitir Heimili fröken Peregrine fyrir sérkennileg börn og er jafn skringileg og nafnið ber með sér.

Sagan fjallar um Jakob sem er ósköp venjulegur bandarískur strákur. Reyndar er móðurfjölskyldan hans mjög rík og föðurafi hans mjög skrýtinn. Þessi skrýtni afi hefur í gegnum tíðina sagt Jakob ótal sögur af skrýtnum börnum sem dvöldu með honum á barnaheimili í Wales, á tímum seinni heimsstyrjaldarinnar. Sögurnar eru bæði fallegar en líka óhugnalegar þar sem ógeðsleg skrímsli koma við sögu. Á meðan Jakob er yngri trúir hann afa sínum en eftir því sem tíminn líður, og Jakob eldist, þá á hann erfiðara með að trúa. Þegar afi Jakobs deyr, á furðulegan máta, verður hann fyrir hálfgerðu áfalli. Til að vinna úr því áfalli ákveður að hann að heimsækja barnaheimilið, sem er á eyju í Wales, og reyna að leita sannleikann uppi. Þegar hann kemur á eyjuna hins vegar er ekkert barnaheimili til staðar. Jakob áttar sig þó fljótlega á að það er ekki allt sem sýnist...

Sagan hefur notið mikillar hylli erlendis. Höfundurinn, Ransom Riggs, ætlaði upphaflega að taka saman gamlar ljósmyndir í ljósmyndabók. Ljósmyndasöfnun hans varð hins vegar til þess að þessi furðulega saga varð til. Ljósmyndirnar sem hann fann, bæði óhugnalegar, sorglegar og skrýtnar, prýða bókina og eru fléttaðar inn í söguna. 

Þessi bók er ágæt. Hún er stundum "creepy", stundum spennandi en líka stundum hálf væmin. Oft fannst mér söguþráðurinn bera þess merki að höfundurinn var hálfpartinn að elta myndirnar. Hann var að láta söguna passa við þær. Þetta er sama tilfinning og ég fæ þegar ég horfi á Mamma Mia - það er of mikið gert í því að skrifa ABBA lögin inn í söguþráðinn. Ef ég á að bera Heimili fröken Peregrine fyrir sérkennileg börn saman við aðrar "young adult" bækur sem ég hef lesið undanfarið, þá fannst mér Hringurinn, sem ég skrifaði um hér, t.d. mun betur skrifuð og meira spennandi.

Ég verð að taka fram að íslenska þýðingin er ekki nógu góð. Það er of mikið um fljótfærnisvillur og skrýtna málfræði.

Jójó og Ósjálfrátt

Bókin Jójó eftir Steinunni Sigurðardóttur kom út fyrir jólin í fyrra (held ég). Ég greip hana með mér úr Eymundsson um daginn. Bæði var  hún á tilboði og ég var líka búin að heyra að hún væri góð. Það reyndist rétt. 

Sagan ber ekki mikið yfir sér í byrjun en henni vindur hratt og óvenjulega áfram. Ég myndi helst lýsa sögunni sem eintali söguhetjunnar Martin Montag - þar sem hann rifjar upp löngu liðna atburði og samtöl - sem jafnframt er uppgjör hans við fortíðina. Í byrjun áttaði ég ekki mig á því hvernig þessi brotakennda upprifjun Martins - sem virtist mjög tilviljunakennd - tengdist því sem var að gerast í "nútíma" Martins. Martin er læknir og í upphafi sögunnar hittir hann mann, með æxli, sem slær hann út af laginu. Maðurinn og æxlið minna hann á eitthvað - og það eitthvað er það sem kemur sögunni af stað. 

Mér fannst Jójó skemmtilega uppbyggð. Ég viðurkenni að ég var pirruð á henni í byrjun, skildi ekki af hverju höfundurinn var að leggja þessa brotakenndu upprifjun fyrir mig, en svo þegar tengingin varð skýr varð ég bæði mjög sátt og hrifin. Þolinmæði er dyggð.

Ég var hrifin af Jójó en ég er enn hrifnari af Ósjálfrátt eftir Auði Jónsdóttur - sem ég var að ljúka við rétt í þessu. Ég byrjaði á henni í gær og sagan hreinlega gleypti mig. Ég lifði mig alveg inn í líf aðalsögupersónunnar Eyju. Ég var farin að tala við hana í huganum, skamma hana, óska þess að hún færi nú að taka lífið í sínar eigin hendur og pirrast á stækjunni þegar hún reykti of mikið. 

Ósjálfrátt er bæði skáldskapur og sannleikur - hálfgerð sjálfsævisaga Auðar. Við sögu koma foreldrar Eyju (Auðar), ömmur og afar, langömmur, systkini, vinkonur, frænkur og bæði fyrrverandi  og framtíðareiginmenn. Sagan gerist ekki í tímaröð en Auður flakkar á milli fortíðar, nútíðar (sem þó er í fortíðinni) og framtíðar eftir hentugleika. Hún hlífir engum, lætur allt flakka, en maður veit samt aldrei hvað er skáldskapur og hvað ekki. Sagan er bæði mjög fyndin og sorgleg. Snjóflóðið á Flateyri er mjög áberandi í sögunni og sömuleiðis alkóhólismi og fíkn. Frænka söguhetjunnar Eyju, Skíðadrottningin, sem kemur mikið við sögu, er snillingur í að koma sér í vandræðalegar og fyndnar aðstæður. Þá er skondið þegar Eyja er skilin eftir ein hjá afa sínum, þjóðskáldinu, á kvennafrídeginum. Fyndnast fannst mér þó þegar Eyja fór á miðilsfund í Kaupmannahöfn.

Auður er, eins og flestir vita, barnabarn Halldórs Laxness. Allt frá því að ég fór og heimsótti Gljúfrastein fyrir rúmu ári síðan hef ég verið mjög áhugasöm, ekki um Halldór, heldur um Auði Sveinsdóttur, eiginkonu hans og ömmu Auðar. Það er eitthvað við sögu hennar sem situr í mér og ég hef oft velt því fyrir mér hvað fékk þessa hæfileikaríku konu til að "fórna" sér fyrir þennan mann. Eins og ég sagði áðan kemur amma Eyju (Auðar) við sögu í Ósjálfrátt - og raunar nokkuð mikið. Mun meira en skáldið sjálft. Amman er mjög viðkunnanlegur og notalegur karakter - akkúrat svona karakter sem maður myndi sjálfur vilja þekkja. Hún kemur fyrir sem sterk kona, alltaf reiðubúin að hjálpa, veita stuðning og góð ráð. Af sögunni má skilja að hún hafi sjálf valið sér þetta hlutskipti í lífinu og verið sátt við það.

Auður Jónsdóttir er rithöfundur sem mér hefur fundist vera ýmist eða. Ýmist frábær eða ég botna ekkert í henni. Fólkið í kjallaranum fannst mér stórkostleg bók. Tryggðarpant skildi ég ekki og það hrakti mig frá næstu bók Auðar, Vetrarsól. Með Ósjálfrátt er ég búin að taka hana aftur í sátt.

Beautiful Creatures

Um daginn ég las ég bókina Beautiful Creatures. Bókin er sú fyrsta af fjórum um Lenu, sem er norn (eða reyndar "caster" eins og þau kalla það) og Ethan, sem er venjulegur strákur, a.m.k. svona við fyrstu sýn. Þau búa í smábænum Gatlin í suðurríkjum Bandaríkjanna (að mig minnir í Suður-Karólínu).

Sagan er sögð frá sjónarhorni Ethan. Þegar sagan hefst er hann orðinn frekar þreyttur á smábæjarlífinu. Hann hefur nýlega misst móður sína og er enn að vinna úr sorginni. Faðir hans tók andláti hennar vægast sagt mjög illa og hefur lokað sig af frá umheiminum - sem auðveldar Ethan heldur ekki lífið. Ethan gerir sitt besta til að falla inn í smábæjarlífið, þó að hann sé ekki hrifinn af því, og spilar körfubolta með vinsælustu strákunum í skólanum og felur áhuga sinn á bókum og umfangsmikinn lestur sem honum fylgir.

Allt breytist í lífi Ethan þegar Lena flytur í bæinn og byrjar í sama skóla og hann. Lena, sem hefur búið víða, þykir mjög skrýtin og ekki bætir úr skák að hún býr heima hjá frænda sínum sem er talinn mesti furðufugl bæjarins. Þrátt fyrir mikla andstöðu frá samfélaginu tekur Ethan upp vinskap við Lenu og þau ná mjög vel saman. Hann verður þó fljótt var við að ýmislegt skringilegt gerist í kringum hana. Áður en Ethan veit af hefst svo mjög furðuleg atburðarrás og lífinu sem hann þekkir er kollvarpað. Allt í einu eru leyndarmál, nornir, álög og jafnvel yfirnáttúruleg bókasöfn (!) eðlilegur partur af lífi hans.

Mér fannst sagan ágæt. Nokkuð spennandi og vel uppbyggð. Samband Lenu og Ethan er stundum frekar væmið en það er kannski ekki annað hægt - þetta er jú unglinga (young adult) ástarsaga. Endirinn er svo alls ekki of fyrirsjáanlegur. Það sem mér finnst verst við bókina er að hún sé hluti af fjórleik. Ég held að hún hefði alveg staðið fyrir sínu ein og stök - hún hefði kannski þurft að vera aðeins lengri en það hefði gengið upp. Mér finnst allar sögur sem ég les núna var hluti af þríleik eða fjórleik og er orðin þreytt á því. 

Ástæðan fyrir því að mér datt í hug að lesa þessa bók er  sú að ég sá sýnishorn úr samnefndri mynd sem búið er að gera eftir bókinni. Ég held að það eigi að byrja sýna myndina hér á landi um næstu helgi. Ég er að velta fyrir mér að sjá myndina líka - jafnvel bara til að geta pirrað mig á útfærslunni og ónauðsynlegum breytingum á söguþræðinum!

Hringurinn

Ég fékk bókina Hringinn lánaða hjá systur minni um daginn. Höfundar Hringsins eru tveir og eru sænskir, þau Strandberg og Elfgren. Bókin var þýdd á íslensku fyrir þessi jól og ég held að hún sé sú fyrsta í þríleik (mér finnst að ég hafi heyrt eða lesið það einhvers staðar). Markhópur sögunnar er sennilega young adult (frekar en beinlínis unglingar) en ég setti það ekki fyrir mig - sem betur fer. 

Sagan fjallar um sex stúlkur. Þær eiga fátt sameiginlegt annað en að búa í sama smábænum í Svíþjóð og ganga í sama menntaskólann. Í upphafi sögunnar finnst einn nemandi í menntaskólanum átinn inn á salerni í skólanum. Það lítur út fyrir að hann hafi framið sjálfsmorð. Í kjölfar þess komast stúlkurnar mjög óvænt  að því að þær eru tengdar á ákveðinn  - yfirnáttúrulegan - hátt og jafnframt að samnemandi þeirra framdi alls ekkert sjálfsmorð. Stúlkurnar þurfa svo að taka höndum saman og berjast gegn óþekktu illu afli.

Mér fannst sagan mjög spennandi og vel uppbyggð. Bókin er 509 bls. en ég var samt enga stund að tæta hana í mig.

Það er eitt sérstaklega sem mér fannst mjög áhugavert við uppbyggingu sögunnar. Höfundarnir ákveða að láta fjórar af stúlkunum sex vera sögumenn til skiptis (ef ég man rétt). Tvær stúlknanna eru aldrei sögumenn. Maður fær sjónarmið þeirra því aldrei beint í æð. Þetta verður bæði til þess að maður verður tortrygginn gagnvart þeim tveim og jafnframt forvitinn um skoðanir þeirra og tilveru almennt.

Ég verð líka að taka fram að mér finnst þýðandi bókarinnar hafa unnið gott verk. Ég var sérstaklega ánægð með notkun orðsins "beturvitri" sem ég man ekki eftir að hafa séð áður á prenti en er sérlega skemmtilegt. Ég var ekki jafn ánægð með notkun orðsins "tónhlaða" (ipod eða mp3-spilari). Finnst það óþjált og auk þess man ég ekki til þess að hafa heyrt nokkurn mann nota það orð. Beturvitri verður fyrr í hvers manns tali en tónhlaða.

Góð bók sem ég mæli með fyrir alla sem fíla smá ævintýri og yfirnáttúruleg fyrirbæri.

Next to Love / Næstum eins og ástin

Fyrir jólin kom bókin Next to Love eftir Ellen Feldman út í íslenskri þýðingu. Bókin heitir Næstum eins og ástin á íslensku. Ég var búin að sjá bókina og hugsa með mér að hún væri örugglega ágætis afþreying (en þó ekki meira en það) og að ég myndi sennilega kaupa hana í einhverju hallæri í sumar. Þegar ég var heima í leti- og leiðikasti eitt kvöldið fékk ég hins vegar þá hugdettu að kaupa bókina á frummálinu í Kindle sem og ég gerði. 

Bókin fjallar um þrjár ungar konur, vinkonur, sem búa í smábæ í Bandaríkjunum á tímum seinni heimstyrjaldarinnar. Ungu konurnar þrjár eru allar nýgiftar ungum hermönnum sem hafa verið sendir til Evrópu. 

Ég myndi ekki lýsa sögunni sem ástarsögum þessara kvenna. Sagan fjallar frekar um það hvað gerist eftir að þær að verða ástfangnar, eftir að þær gifta sig, eftir að þær eru skildar eftir einar - og eftir stríðið.

Sagan er frekar þung. Alls ekkert í léttmeti eins og ég hélt. Í sögunni er fjallað um hörmulega atburði. Stríð, nauðgun, sorgir, geðsjúkdóma, fordóma,  mikil vonbrigði o.s.frv. Það tók þess vegna smá toll að lesa sig í gegnum hana. Feldman er sagnfræðingur og það er augljóst að hún hefur unnið nokkuð mikla heimildavinnu fyrir skriftirnar. Að mínu mati er sögulegi vinkillinn það besta við bókina.

Mér fannst bókin ekki slæm en samt ekki góð heldur. Kannski af því að ég hélt að hún yrði léttari. Það sem ég saknaði helst var almennilegur endir. Mér fannst ég ekki fá almennilegan endapunkt á sögur kvennanna þriggja. 

Sem sagt, ekki lesa bókina nema þið séuð til í sorgir og átök án góðs endis.

Kanilsnúðar með súkkulaði

Nýja uppáhaldið mitt til að baka eru kanilsnúðar með súkkulaði. Þeir eru syndsamlega góðir - sérstaklega ylvolgir með kaldri mjólk. Ég er búin að baka snúðana sl. tvær helgar og í bæði skiptin hafa þeir gufað upp á undraskömmum tíma (okkur til varnar þá hef ég í bæði skiptin aðeins gert hálfa uppskrift).

Kanilsnúðar með súkkulaði:
100 - 150 g smjör
1/2 l mjólk eða vatn (ég nota oftast fjörmjólk eða undanrennu - með góðum árangri)
850 g hveiti
1/2 tsk salt
1 1/2 dl sykur
50 g ger (einn pakki)
200-300 g suðusúkkulaði
mjúkt smjör eftir smekk
kanilsykur eftir smekk

1) Hitið smjörið og mjólkina/vatnið saman í potti þar til smjörið er bráðnað. Það þarf að passa vel að blandan verði ekki of heit - hún á að vera handvolg. Kælið blönduna ef hún hitnar of mikið.

2) Á meðan smjörið er að bráðna, blandið öllum þurrefnunum saman í stórri skál. Hellið svo mjólkurblöndunni saman við þurrefnin og hnoðið deigið saman. 

3) Látið deigið hefast í skálinni, undir röku viskustykki, í ca. 45 mín. Eftir það er best að hnoða deigið aðeins á borðplötunni, þangað til það verður meðfærilegt, og bæta við hveiti eftir þörfum ef það er mjög klístrað.

4) Saxið súkkulaðið. Passið að það verði ekki of stórir bitar.

4) Fletjið deigið út (mér finnst best að reyna að hafa það ílangt og eins ferhyrningslaga og ég get). Smyrjið deigið með mjúku smjöri, eins jafnt og þið getið. Stráið súkkulaði og kanilsykri yfir eftir smekk. 

 

 

5) Rúllið deiginu upp í lengju, skerið í jafna í bita og raðið á bökunarplötu með hæfilegu millibili. Leyfið snúðunum að hefast aftur í 60 mín. Stillið ofninn á 180°C.

 

6) Bakið snúðana í miðjum ofni þar til þeir verða gullinbrúnir (ca. 15 - 20 mínútur en það er best að fylgjast vel með þeim). Hægt er að pensla snúðana með mjólk/eggi (eða bæði saman) áður og þá glansa þeir aðeins og verða fallegri.

Vanillubollakökur með súkkulaðimola

Uppáhalds bollakökurnar mínar eru vanillubollakökur - þær eru einfaldar, mjög góðar og fallegar - og þess vegna baka ég þær nokkuð oft. 

Eftir jól átti ég of mikið af súkkulaðimolum og konfekti sem ég vildi endilega losna við. Ég ákvað því að baka vanillubollakökur með nýju twisti - súkkulaðimola í miðjunni.  Það var ágætt en ég verð samt að játa að mér finnast kökurnar betri án súkkulaðimola. Súkkulaðimolarnir voru með allskonar fyllingu og mér fundust kökurnar líka misgóðar eftir því hvernig fylling var í molanum. Best fannst mér að hafa piparmyntu- eða karamellufyllingu.

Vanillubollakökur með súkkulaðimolum (12-15):
1 1/3 bolli hveiti
3/4 tsk lyftiduft
1/4 tsk salt
115 g ósaltað smjör
1 bolli sykur
2 stór egg
3 tsk vanilludropar
1/2 bolli mjólk
12-15 súkkulaðimolar

1) Stillið ofninn á 175°C. Takið til form fyrir bollakökur.

2) Blandið hveiti, lyftidufti og salti saman í meðalstórri skál. Setjið til hliðar.

3) Hrærið smjör og sykur saman þar til blandan verður létt og ljós, í ca. 3-5 mínútur. Bætið svo við öðru egginu og hrærið í eina mínútu. Bætið hinu egginu við og hrærið aftur.

4) Hrærið vanilludropana saman við. Setjið síðan helminginn af hveitiblöndunni saman við og hrærið á litlum hraða. Setjið mjólkina því næst í blönduna og hrærið.

5) Setjið restina af hveitiblöndunni saman við og hrærið þar til blandan er nánast fullkomlega blönduð saman. Takið þá skálina úr hrærivélinni og notið sleikju til að hræra deigið alveg saman.

6) Skiptið deiginu á milli bollakökuforma.  Setjið einn súkkulaðimola í hvert form fyrir miðju.

7) Bakið í 20-25 mínútur eða þar til kökurnar byrja að brúnast. Kælið kökurnar og setjið svo kremið á.

Vanillusmjörkrem (dugir á 12-15 bollakökur):
90 g ósaltað smjör
1 bolli flórsykur
1 tsk mjólk
3/4 tsk vanilludropar

1) Hrærið smjörið í nokkrar mínútur, þar til það verður létt og ljóst.

2) Skrapið niður hliðarnar á skálinni og bætið flórsykrinum við. Hrærið á litlum hraða fyrst en aukið svo hraðann þar til þetta blandast vel saman.

3) Blandið mjólkinni og vanilludropunum saman við og hrærið á miklum hraða í ca. 1 mínútu.

4) Sprautið á kökurnar. (Mér finnst betra að hafa frekar lítið krem á hverri köku, þetta er því frekar lítil uppskrift).